Wat moet een werkgever doen bij agressie tegen personeel?

chiara@vevigo.nl

Chiara

SOSvolaris

noodknop tegen agressie

Je medewerker komt binnen. Wit weggetrokken. Een klant heeft net staan schreeuwen, met zijn vuist op de balie geslagen en gezegd dat hij “haar wel weet te vinden”. Ze zegt dat het wel gaat. Jij weet dat het niet zo is.

En dan komt de vraag die elke werkgever kent: wat moet ik nú doen? En wat had ik eigenlijk al geregeld moeten hebben?

Je bent niet de enige, agressie komt vaker voor dan je denkt. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 kreeg 11% van alle werknemers in het afgelopen jaar te maken met ongewenst gedrag door klanten. Meestal ging het om intimidatie of bedreiging. In de zorg was het zelfs ruim een kwart.

Agressie tegen personeel: wat de wet van je vraagt

Als werkgever moet je agressie tegen je mensen voorkomen. Lukt dat niet helemaal, dan moet je de gevolgen zo klein mogelijk maken. Dat is geen goed voornemen, dat is de wet.

In gewone taal komt het hierop neer:

  • Arbowet, artikel 3 lid 2. Agressie en geweld vallen onder psychosociale arbeidsbelasting. Je moet beleid hebben om dat te voorkomen of te beperken.
  • Arbobesluit, artikel 2.15. Je brengt het risico in kaart in je RI&E, je neemt maatregelen in je plan van aanpak, en je geeft medewerkers voorlichting en instructie.
  • Burgerlijk Wetboek, artikel 7:658. Je hebt een zorgplicht voor een veilige werkplek. Gaat het mis en had je meer kunnen doen? Dan kun je aansprakelijk zijn.

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert hierop. Met de Zelfinspectietool agressie en geweld kun je zelf checken of je het op orde hebt. Kortom: het gaat om drie momenten. Vóór, tijdens en na een incident.

agressie tegen personeel

Vóór een incident: zorg dat niemand hoeft te improviseren

Bij agressie tegen personeel ontstaat de meeste schade ontstaat niet door het incident zelf. Hij ontstaat doordat niemand wist wat te doen.

  1. Breng in kaart waar het misgaat. Welke functies hebben klantcontact? Wie werkt ’s avonds, alleen of op locatie? Zet dat in je RI&E. Registreer ook elk incident, hoe klein ook. Pas dan zie je patronen.
  2. Maak huisregels en een agressieprotocol. Wat accepteren we niet? Wat gebeurt er met een klant die over de grens gaat? Denk aan een waarschuwing, een gele kaart of een toegangsverbod. Hang de regels zichtbaar op.
  3. Pas de werkplek aan. Een balie met vluchtweg. Geen afgesloten spreekkamer zonder tweede deur. Goede verlichting bij de ingang. Kleine dingen, groot verschil.
  4. Train je mensen. Hoe herken je oplopende spanning? Hoe de-escaleer je? Wanneer stop je het gesprek? De wet vraagt voorlichting en instructie. Een goede training laat medewerkers het ook écht oefenen.
  5. Regel dat hulp binnen seconden komt. Iedereen moet ongemerkt alarm kunnen slaan. Dat kan met een noodknop, een alarmapp of een draagbaar alarm. Belangrijk: het alarm moet bij iemand terechtkomen die direct komt of belt.

Tijdens een incident: seconden tellen

Op het moment zelf heeft je medewerker geen tijd om na te denken. Daarom moet het plan simpel zijn.

  • Veiligheid eerst. Afstand nemen of weglopen is geen falen. Het is precies wat je wilt.
  • Alarm slaan, zonder dat de dader het merkt. Eén druk op een knop, en een collega of meldkamer weet wie het is en waar.
  • Iemand komt. Collega’s weten wie reageert en hoe. Bij acuut gevaar bel je 112.

Extra aandacht voor alleenwerkers: de wijkverpleegkundige, de handhaver, de medewerker die ’s avonds afsluit. Zij hebben geen collega naast zich. Voor hen is een betrouwbaar persoonlijk alarm het verschil tussen “ik sta er alleen voor” en “er komt hulp”.

alarmknop tegen agressie

Na een incident: hier maak je als werkgever het verschil

De dag na een incident bepaalt vaak of je medewerker blijft, uitvalt of vertrekt. Wat je dan doet:

  1. Vang je medewerker dezelfde dag op. Een rustig gesprek, geen verhoor. Vraag wat hij of zij nodig heeft. Zorg dat er iemand naar huis rijdt als dat nodig is.
  2. Bel een paar dagen later terug. Klachten als slecht slapen of schrikreacties komen vaak pas later. Verwijs zo nodig door naar bedrijfsarts of professionele opvang.
  3. Registreer het incident. Wat gebeurde er, waar, wanneer, wie was erbij? Zonder registratie geen inzicht, en geen verbetering.
  4. Doe aangifte, of help daarbij. Je kunt als werkgever namens je medewerker aangifte doen. Je medewerker kan dan het adres van het werk opgeven in plaats van het huisadres. Dat beschermt. En het zegt iets: wij pikken dit niet.
  5. Meld ernstige gevallen bij de Arbeidsinspectie. Leidt het incident tot ziekenhuisopname (ook een dagopname), blijvend letsel of overlijden? Dan moet je het direct melden via 0800-5151 of het online formulier.
  6. Pak de dader aan. Een brief, een gesprek of een toegangsverbod. Schade kun je proberen te verhalen. Leg dat vast in je protocol.
  7. Leer ervan. Wat had dit kunnen voorkomen? Pas je RI&E en maatregelen aan. Uit de NEA 2025 blijkt dat 18% van de werknemers na een arbeidsongeval vond dat er niets veranderde, terwijl dat wel nodig was. Laat dat bij jou niet zo zijn.

Wil je weten hoe je alarmering slim inricht? SOSvolaris denkt graag met je mee.

“In een kort gesprek kijken we samen naar je omgeving, je risico’s en wat daarbij past.

Veiligheid op de werkvloer is onze prioriteit

Op LinkedIn delen we regelmatig updates over het verbeteren van de veiligheid bij bedrijven.

Wellicht vind je dit ook interessant