Arbowet gewijzigd per 1 juli 2026: waarom je werknemers voortaan moet raadplegen over veiligheid
Sinds 1 juli 2026 is artikel 12 van de Arbowet gewijzigd. Voor veel werkgevers klinkt dat als een technische aanpassing die vooral relevant is voor de ondernemingsraad. Maar de verandering raakt precies de kern van waar wij bij SOSVolaris dagelijks mee bezig zijn. BHV, alleenwerken en veiligheid op de werkvloer zijn straks geen zaken meer die je als werkgever eenzijdig regelt. Je moet je mensen erbij betrekken, en dat kun je aantonen.
In dit artikel lees je wat er precies verandert, welke onderwerpen onder de nieuwe raadplegingsplicht vallen, wat de Arbeidsinspectie hiermee kan doen en hoe je dit als werkgever praktisch aanpakt.
Wat verandert er in artikel 12 van de Arbowet
Artikel 12 van de Arbowet gaat over de samenwerking tussen werkgever en werknemers op het gebied van gezond en veilig werken. In de oude tekst stond dat werkgever en werknemers moeten samenwerken bij de uitvoering van het arbobeleid. Dat woord samenwerken bleek in de praktijk voor discussie te zorgen. Sommige werkgevers gebruikten het als argument om een deel van hun eigen verantwoordelijkheid voor een veilige werkomgeving bij werknemers neer te leggen.
Vanaf 1 juli 2026 wordt samenwerken vervangen door raadplegen. Dat is meer dan een woordwisseling. Raadplegen betekent dat je als werkgever een dialoog voert en serieus ingaat op wat werknemers inbrengen. Werknemers krijgen daarnaast expliciet het recht om zelf voorstellen te doen over veiligheid en gezondheid, ook in bedrijven zonder ondernemingsraad.
Bron: Arboportaal
De wijziging maakt deel uit van de Verzamelwet SZW 2026 en is aangenomen door zowel de Tweede als de Eerste Kamer.
Over welke onderwerpen moet je werknemers raadplegen
De wet legt een aantal onderwerpen vast waarover je werknemers of hun vertegenwoordiging in ieder geval moet raadplegen zodra zich wijzigingen voordoen:
Voor sectoren met verhoogd veiligheidsrisico, denk aan de metaal, transport, industrie of installatietechniek, is dit precies het domein waar de meeste vragen en discussie ontstaan.
Heb je geen OR of PVT?
De wet maakt de volgorde duidelijk. Heb je een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging? Dan raadpleeg je die. Je kunt dan niet om die vertegenwoordiging heen individuele werknemers raadplegen. Heb je geen OR of PVT, bijvoorbeeld omdat je bedrijf minder dan 10 werknemers telt? Dan raadpleeg je de betrokken werknemers rechtstreeks. Ook zij krijgen het recht om zelf voorstellen te doen over veiligheid en gezondheid.
Over de frequentie legt de wet geen harde regels vast. De gedachte is dat je raadpleegt zodra de omstandigheden daar aanleiding toe geven. Concreet betekent dit dat een wijziging in je BHV organisatie, een nieuwe RI&E of een andere arbodienst een moment is waarop raadpleging aan de orde is, niet iets wat je achteraf even meldt.
Wat als je dit niet doet: de Arbeidsinspectie kan nu handhaven
Dit is voor werkgevers misschien wel de belangrijkste verandering. Artikel 12 van de Arbowet was tot 1 juli 2026 niet handhaafbaar. De Arbeidsinspectie krijgt nu de mogelijkheid om bestuursrechtelijk te handhaven, bijvoorbeeld door een eis tot naleving op te leggen als je niet aantoonbaar aan de raadplegingsplicht voldoet.
Aantoonbaar is hier het sleutelwoord. Het gaat niet alleen om of je het gesprek voert, maar of je kunt laten zien dat je het hebt gevoerd.
Zo pak je dit als werkgever aan
Als werkgever wil je natuurlijk geen risico’s nemen met de veiligheid van je medewerkers. Toch is het niet altijd duidelijk waar je moet beginnen. Met onderstaand stappenplan breng je structuur aan in je aanpak, van het in kaart brengen van risico’s tot het implementeren van een werkende oplossing.
Wat dit betekent voor je BHV organisatie en alleenwerkers
Bij SOSVolaris zien we deze wetswijziging niet als een extra administratieve last, maar als een bevestiging van iets wat we al jaren adviseren. Een BHV plan of een oproepsysteem voor alleenwerkers werkt alleen goed als het is gebouwd met de mensen die het dagelijks gebruiken. Een systeem dat je top down oplegt, sluit zelden aan op wat er op de werkvloer echt gebeurt.
De wetswijziging geeft je nu ook een concrete aanleiding om dit gesprek te voeren, vast te leggen en te herhalen. Dat is precies waar een goed ingericht veiligheidsplatform, met heldere BHV oproepen, een actueel incidentmeldproces en directe feedback vanuit je team, het verschil maakt.
Vraag jezelf dit af
Weet je wie je op dit moment raadpleegt over je BHV organisatie en je RI&E? Kun je aantonen wanneer dat voor het laatst is gebeurd? Als het antwoord nee is, is 1 juli 2026 een goed moment om dat gesprek alsnog te starten.
