Alleenwerkersalarmering is een systeem waarmee medewerkers die alleen werken altijd hulp kunnen inschakelen. Ze slaan alarm met een noodknop, of het apparaat doet dat automatisch bij een val of als iemand te lang niet beweegt (man-down). Het alarm gaat met de locatie naar collega’s of een 24/7 alarmcentrale, die zo nodig de juiste hulpdiensten inschakeld.
Wie alleen werkt, heeft niemand in de buurt die ziet dat er iets misgaat. Bij een val, onwelwording of agressie kan het lang duren voordat iemand het merkt. Alleenwerkersalarmering haalt dat risico weg: hulp komt direct op gang, ook als de medewerker zelf niets meer kan doen.
Wanneer werk je alleen?
Je werkt alleen als je buiten het zicht en de gehoorafstand van collega’s werkt. Dat komt vaker voor dan je denkt: een monteur in een technische ruimte, een zorgmedewerker in de nachtdienst, een operator in ploegendienst of een medewerker in een koel- of vriescel.
Alleen werken mag, maar niet voor iedereen en niet bij elk werk. Jongeren onder de 18 mogen risicovol werk alleen doen onder deskundig toezicht. De bedrijfsarts kan oordelen dat iemand tijdelijk niet alleen mag werken. Bij sommige werkzaamheden is alleen werken helemaal niet toegestaan, zoals werk met kans op instorting.
Hoe werkt alleenwerkersalarmering?
Een alleenwerkersalarm is een klein apparaat dat de medewerker bij zich draagt, bijvoorbeeld aan een koord, aan de riem of als horloge. Een alarm verloopt in vier stappen:
- Alarm: de medewerker drukt op de noodknop, of het apparaat alarmeert automatisch via man-down-detectie.
- Locatie: buiten bepaalt het apparaat de locatie via GPS/GNSS. Binnen, waar GPS niet werkt, gebeurt dat via bakens met bluetooth, wifi of radio. Lees meer over indoor locatiebepaling.
- Opvolging: het alarm komt binnen in het SOSvolaris-platform. Daar stel je vooraf in wie welke melding krijgt en wat er moet gebeuren.
- Contact: via een spreek-luisterverbinding praat de opvolger direct met de medewerker.
Het apparaat werkt met een meegeleverde multinetwerk-simkaart. Sommige modellen werken daarnaast via wifi.
Werkt iemand op een plek zonder bereik, zoals een kelder? Dan helpt de timerfunctie. De medewerker meldt zich op vaste momenten met één druk op de knop. Doet hij dat niet, dan slaat het platform zelf alarm, ook als het apparaat op dat moment geen verbinding heeft.
Automatisch alarm bij een val: man-down
Man-down-detectie slaat automatisch alarm als een medewerker dat zelf niet meer kan, bijvoorbeeld na een val of bij bewusteloosheid. Het apparaat reageert op een val, een klap, een liggende positie of een tijd lang geen beweging. Eerst klinkt een vooralarm, zodat de medewerker een onterecht alarm nog kan annuleren.
Welke detectiemethoden er zijn en hoe je ze goed afstelt, lees je in Hoe werkt man down detectie?
Werk je in een explosiegevaarlijke omgeving? Daarvoor is er een Ex-gecertificeerd man-down-alarm voor ATEX-zones.
Wie volgt het alarm op?
Een alarm is pas waardevol als er direct iemand op reageert die weet waar hij heen moet. Je kiest zelf hoe de opvolging verloopt:
| Interne opvolging | 24/7 alarmcentrale | |
|---|---|---|
| Wie reageert | Collega’s, BHV’ers of beveiliging | Een centralist van de alarmcentrale |
| Hoe de melding binnenkomt | Via de SOSvolaris-app, een ander alarmapparaat of een telefoon (spraak of sms), met de locatie erbij | De centralist ontvangt het alarm met de locatie en neemt contact op met de medewerker |
| Wanneer kies je dit | Er is altijd iemand in de buurt die snel ter plaatse kan zijn | Er wordt gewerkt in de nacht, in het weekend of buiten kantooruren |
| Hulpdiensten | Schakelt de opvolger zelf in | De centralist schakelt na verificatie direct de juiste hulpdiensten in |
Beide vormen zijn te combineren. Overdag volgen collega’s het alarm op, ’s nachts de alarmcentrale.
Is alleenwerkersalarmering verplicht?
Nee, geen wet schrijft letterlijk een alleenwerkersalarm voor. Wel moet je als werkgever zorgen dat medewerkers veilig kunnen werken, ook als ze alleen zijn. De Arbowet vraagt drie dingen:
- Risico’s in kaart brengen: in de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) staat wie er alleen werkt, waar en wanneer.
- Maatregelen nemen: je bepaalt welke voorzieningen nodig zijn om die risico’s te beperken.
- Hulp regelen: een medewerker moet bij nood hulp kunnen krijgen.
Kan een medewerker bij een incident niet zelf hulp inschakelen, bijvoorbeeld na een val, dan is alarmering vaak de logische en soms noodzakelijke maatregel om aan deze zorgplicht te voldoen. Werken er jongeren onder de 18 bij je, dan gelden extra eisen aan de RI&E en het toezicht.
Voor wie is alleenwerkersalarmering geschikt?
Alleenwerkersalarmering past bij elke organisatie waar medewerkers zelfstandig werken zonder collega’s in de buurt. Veelvoorkomende sectoren:
- Industrie: operators in ploegendienst, onderhoudsmonteurs, werk in ATEX-zones.
- Food & Feed: medewerkers in productiehallen en koel- en vriescellen.
- Transport & Logistiek: magazijnmedewerkers en chauffeurs.
- Zorg en welzijn: medewerkers in de nachtdienst en de wijk.
- Sociaal domein: medewerkers op huisbezoek.
- Facilitaire en technische dienstverlening: beveiligers, storingsdienstmonteurs en medewerkers van de technische dienst.
Waar let je op bij de keuze?
De juiste oplossing hangt af van waar en hoe er alleen wordt gewerkt. Stel jezelf vijf vragen:
- Waar werkt de medewerker? Binnen heb je locatiebepaling met bakens nodig, buiten volstaat GPS.
- Wat is het grootste risico? Bij een val of onwelwording is man-down-detectie belangrijk. Bij agressie telt vooral een snelle, discrete noodknop.
- Wie volgt het alarm op, en wanneer? Collega’s overdag, een alarmcentrale ’s nachts, of een combinatie.
- Hoe zwaar zijn de omstandigheden? Denk aan stof, water, lawaai en explosiegevaar. Kies een robuust apparaat met een luide speaker en een Ex-certificering waar nodig.
- Hoe wordt het gedragen? Een horloge, een koord of een clip: het apparaat moet zo prettig zitten dat medewerkers het echt dragen.
